ABC Milieugroep

Sinds de opkomst van de multiresistente schimmel Aspergillus fumigatus in 2000 neemt de resistentie snel toe. Dat schrijven medisch microbiologen van het UMC St Radboud in het blad PLoS Medicine. In 2007 was al 6% van de patiënten met een Aspergillus-longontsteking geïnfecteerd door een multiresistente variant. De eenvormige manier waarop de schimmel resistent wordt, wijst mogelijk op een rol van bestrijdingsmiddelen (fungiciden) in ons milieu.

Aspergillus is een schimmel die op veel plaatsen in het milieu voorkomt. De sporen van deze schimmel zweven door de lucht en kunnen worden ingeademd. Blijven de sporen achter in de longen van gezonde mensen, dan worden ze door het afweersysteem effectief opgeruimd. Bij mensen met een ernstig verzwakt immuunsysteem (bijvoorbeeld bij mensen met leukemie) kan de schimmel echter een ernstige longontsteking (invasieve aspergillose) veroorzaken, die zonder behandeling meestal dodelijk is.

Zes procent resistent
Invasieve aspergillose wordt in principe behandeld met azolen. Medisch microbiologen van het UMC St Radboud vonden de afgelopen jaren bij enkele patiënten een schimmel (Aspergillus fumigatus) die multiresistent was tegen azolen. Moleculair microbioloog Willem Melchers: “Aan het eind van 2007 hadden we 1912 schimmelstammen van 1219 patiënten bewaard in het ziekenhuis. Die hebben we allemaal onderzocht op multiresistentie tegen azolen. Tot 2000 vonden we niets. Vanaf 2000 zien we een geleidelijke stijging met een voorlopige piek van 6% in 2007.” Ook in schimmels uit andere Nederlandse ziekenhuizen werd multiresistentie aangetroffen. Uitbreiding van het onderzoek naar andere landen leverde eveneens positieve resultaten op. Ook daar wordt de multiresistente schimmel aangetroffen.

Schimmelbestrijding in de landbouw
Arts-microbioloog Paul Verweij: In feite kan een Aspergillus op twee manieren resistentie ontwikkelen: in de mens of in het milieu. “De kans op resistentieontwikkeling in de mens is echter klein. Daarvoor moet je een patiënt lange tijd met azolen behandelen, terwijl de schimmel zich in grote aantallen vermeerdert. Maar zelfs als er resistentie ontstaat, is de kans op overdracht van de ene patiënt naar de andere bijzonder klein. De mutaties die optreden in het schimmel DNA die leiden tot resistentie zijn ook heel gevarieerd. Vanuit deze hoek is de stijging van het aantal patiënten met multiresistente Aspergillus niet makkelijk te verklaren.”

Er zijn meer aanwijzingen dat de multiresistente schimmel ontstaat in het milieu. De overeenkomst in het resistentiemechanisme (dominant aanwezige mutaties in het schimmel-DNA) bij vrijwel alle gevonden schimmels wijst daar onder andere op. Mogelijk wordt de resistentie veroorzaakt door een intensief gebruik van azolen in het milieu. Behalve als bestrijdingsmiddel (fungicide) in de landbouw worden azolen gebruikt om materialen, zoals kleding en matrassen, te beschermen tegen schimmelgroei.

Met subsidies van ZonMw en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wordt momenteel verder onderzocht wat de feitelijke oorzaak is van multiresistentie en hoe patiënten die zijn geïnfecteerd met een multiresistente schimmel het beste behandeld kunnen worden.

bron: Universitair Medisch Centrum Sint Radboud Nijmegen, 12/11/08

Jaar op jaar braken wetenschappers zich er het hoofd over: het ammoniakgat. Apparatuur in het veld mat steevast een kwart meer ammoniak dan er op basis van berekeningen zou moeten zijn. Het raadsel is nu, met hulp van Wageningse onderzoekers, opgelost.

Aan de metingen ligt het niet. De apparatuur van het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit van het RIVM deugt. Op zeven plekken in het land meet het RIVM al jarenlang de concentratie ammoniak in de lucht. Het aantal stations is klein omdat metingen duur zijn. Maar daar zit volgens recent onderzoek de fout ook niet; de metingen geven een representatief beeld.
De grote fout zit ‘m in het gebruikte rekenmodel, hebben onderzoekers van onder meer RIVM, het Planbureau voor de Leefomgeving en Wageningen UR uitgevogeld. Het model berekent de concentratie ammoniak in de lucht op basis van de uitstoot door de landbouw. Naar nu blijkt schat dit model de opname van ammoniak door de bodem veel te hoog in. Dat komt doordat waarden worden gebruikt van ammoniakopname in natuurgebieden. En dat is niet representatief voor de Nederlandse bodem. Landbouwgrond blijkt aanzienlijk minder ammoniak op te nemen uit de lucht dan natuur doet. De verklaring ligt voor de hand: door bemesting hebben zowel de grond als het gewas erop al een hoog stikstofgehalte, waardoor ammoniakopname uit de lucht beperkt is.
Lees verder op de nieuwssite van Wageningen UR

Water Natuurlijk heeft voor alle drie de waterschappen in Noord-Brabant een enthousiaste lijsttrekker in de startblokken staan. Zij gaan de campagnes aanvoeren die Water Natuurlijk gaat voeren om zoveel mogelijk stemmen te winnen bij de verkiezingen voor de besturen van de waterschappen in november. De lijsttrekkers zijn: Paul van Poppel uit Vught voor Waterschap De Dommel, Ernest de Groot uit Uden voor Waterschap Aa en Maas en Nol Verdaasdonk uit Breda voor Waterschap Brabantse Delta.